Igartubeiti Museoak eta Kutxa Ekoguneak “Istorioak belarrietara” kontakizun laburren V. edizioaren deialdia egiten dute. Deialdi honek idazketa euskaraz sustatzea eta zabaltzea du helburu, honakoan haur ipuinen generoa bereziki bultzatuz. Gainera, egitasmo honek kultur ondarearen inguruko lan modu berriak zabaldu eta parte hartze zein esperimentazio gune berriak sortzea du xede.

2019ko deialdirako aukeratutako gaia baserria eta paisaia da. Aurkezten diren kontakizunek gai hau jorratu beharko dute.

Y no ha quedado para nadie (Eta ez da inorentzat geratu) obraren irudia dago Donostiako kubo-kutxa aretoaren sarreran, eta Ametsa akabatzea erakusketa, maiatzaren 5era arte ikusgai izango dena, iragartzen du. Eta horixe izan da Carmen Calvo egileak Kutxa Fundazioari ematea erabaki duen obra.

A Whiter Shade of Pale. Erretratuak Herbehereetako argazkigintza garaikidean.

Erakusketak «rock progresibo» deritzona egiten duen Procol Harum taldearen abesti batetik hartu du izenburua eta, zehazkiago, haren abesti gehienen egile den Keith Reid-en pasadizo batetik. Reid festa batean zela, gizon batek berekin hizketan zen neska bati honako hau esan ziola entzun zuen: «zure zurbiltasuna zuritik harago doa». Esaldi hark ekarri zuen abestia, eta ondoren, Johnny Rivers edo Annie Lennoxek bertsioak egin zizkioten.

Erakusketak hiru argazkilari garaikideren lana biltzen du, hiruen arteko lotura Holandako barrokoaren tradizio artistikoa izanik. Hellen van Meene, Carla van de Puttelaar eta Sanne De Wilde-k erretratua ulertzeko eta postmodernitatearen urteetako argazkigintzaren praktika berrikusteko hiru modu desberdin aurkeztuko dizkigute.

Kutxa Ekoguneak sustatutako proiektua da Euskararen Ginkana, Euskaltzaleen Topagunearekin elkarlanean burutzen dena. Hizkuntza-praktika ekologikoak abiapuntutzat hartuta, euskara sustatzeko helburuarekin bat egiten dute bi erakundeek.

Lehiaketaren seigarren edizio honek ere baditu finalistak. Gasteizko Amets Gaiztoak ikasle taldea, Durangoko Kurutziaga ikastolako euskara taldea, Donostiako Harri-Berri Oletako Gurasoen Euskara Batzordea eta Getariako Artzape euskara elkartea izan dira lehen fasean puntu gehien bildu dituztenak. Larunbat honetan jokatuko den finalean erabakiko da talde horietatik nork eramango duen 3.000 €-ko sari nagusia.

Finala martxoaren 9an, larunbata, izango da Kutxa Kultur Plazan (Tabakalera), goizeko 11:30ean hasita. Edurne Azkarateren gidaritzapean, hizkuntza-praktika ekologikoen gaiarekin lotutako bost proba berri burutu beharko dituzte taldeek bertan. Aurreko fasean ere gai berari erantzunez egin behar izan dituzte probak. Oraingoan baina, aurrez aurre arituko dira lehian.

Denbora da Kutxa Fundazioa publikoki konprometitu zela gizon eta emakumeen arteko aukera-berdintasunaren sustapenarekin, eta horrek esan nahi du bermatu behar dela gizon eta emakumeek benetan parte hartu ahal izatea gizartearen esparru guztietan eta egiten diren jardueretan. Izan ere, urtez urte, emakumearen presentzia Fundazioaren jardueretan haziz joan da eta hazten jarraituko du.

Nahiz eta Kutxaren konpromisoa urte osorako izan, ekintza bereziak ere antolatu nahi izan ditu martxoaren 8aren inguruan, Emakumearen Nazioarteko Egunean.

Kutxa Fundazioak eta Donostia International Physics Center-ek (DIPC) urte asko daramatzate dibulgazioko hitzaldi-programa bat antolatzen, espezialistak ez diren entzuleentzat; eta horietan gaur egungo zientzia-gaiak edo gizartean interes berezia sortzen dutenak azaltzen dizkiete herritarrei ikertzaile adituek.

Ikusirik hitzaldi hauen harrera hobezina bertaratzen diren entzuleen aldetik, eta gure ustez honelako jardueren eskaera oso handia denez gizartean, hona hemen 2019 honetarako proposamena: hilero programa bat antolatzea bertako eta kanpoko hizlariekin, euskaraz eta gaztelaniaz, eta genero-oreka ere zainduz parte hartzen duten ikertzaileei dagokienez. ZientziaKutxa dira.

Bi erakundeok jakintzarekiko grina partekatzen dugu. Zientzia eta ikerketa dira gizarte batean garapenaren oinarri eta, noski, neurri batean, ezaupide horien zabalkunde edo dibulgazioa egin behar da gizartean, zientziaren epidemia kutsatu eta hedatu behar da, herritarrentzat benetako magia izan dadin. Gaur egun, zientzia eta ikerketa lankidetzan eta interes partekatuetan oinarriturik daude, etengabeko ikaskuntzan, ezagutza edo jakintzaren aldeko apustuan eta aldaketara moldatzean.

Azken urtean 100.000 tona pipa inguru kontsumitu ziren liga osoko futbol estadioetan. Eta pipa horien azalen %70 baino gehiago lurrera bota ziren. Horrek arazo bat dakar, garbitasunaz haratago, beste hondakin batzuekin nahasi eta ezin direlako birziklatu. Aitzitik, bereizita jasotzen baditugu, errefusa izatetik lehengai baliotsu izatera igaro daitezke.

Horregatik, Real Sociedad Fundazioak eta Kutxa Ekoguneak, Ekotraderen lankidetzarekin, ekimen berritzaile bat garatu dute, Espacios Intermedios diseinu estudioak asmatua, gestio sozialean eta ingurumenekoan urrats bat aurrera egiteko. Horretarako, Anoetatik Gipuzkoako Baratzetara kanpaina sortu dute, eta hortik aterako den produktua ongarri bat da, Anoetako estadioan jasotako pipa azaletatik sortua, Kutxa Ekogunearen Gipuzkoako baratzetako lurra ongarritzeko.

Gaur inauguratuko da Carmen Calvo. Ametsa akabatzea (1969-2019) erakusketa Donostiako kubo-kutxa aretoan. Bihar zabalduko da publikoarentzat (otsailak 8) eta maiatzaren 5a arte egongo ikusgai.

Erakusketa honek Carmen Calvoren etapa artistikoak erakusten ditu. Artistak berak eta Alfonso de la Torre komisarioak aukeratutako obrek sortzaile kontzeptual honen unibertso berezian barneratzen gaituzte, egiteko modu berezi eta konplexu bat izanagatik publiko zabalak ulertzen duena, modu natural batean konektatzen baitu artistaren mezu konprometitu eta sarritan emotiboarekin.

Erakusketa ez dago kronologikoki antolatuta, afinitate joko baten bidez baizik, multzoa erraz ikusteko aukera ematen duten areto handietan, eta bisitari bakoitzaren esku dago zer ordenatan ikusi. Piezak kokatzeko modu horrek elkarren ondoan jartzen ditu hainbat garaitako obrak edo teknika desberdinez eginikoak, eta agerian uzten du horrek Carmen Calvoren lanaren erabateko koherentzia. Gehikuntza, collage, batuketa, interbentzioa, objektua... artistaren lana definitzen duten hitzak dira, eta presente daude erakusketaren obra bakoitzean.

Donostia Hiriko Kutxa Literatura Sarien 43. edizioa arautzen duten oinarriak argitaratu ditu Kutxa Fundazioak, eta Sariak eleberri eta olerki modalitateetarako deitu dira, euskaraz eta gaztelaniaz.

Olerki modalitatean errima, neurri eta gai askeko lanak aurkeztu daitezke, baina gutxienez 800 bertsokoak; saria 15.000 euro eta garaikurra. Eleberri modalitatean, gai eta narrazio askeko lanak, gutxienez 150 foliokoak; saria 25.000 euro eta garaikurra.

Lehiaketara lanak aurkezteko epea 2019ko apirilaren 30ean amaituko da, eta irabazleen berri Irungo Udalean ospatuko den ekitaldian emango da 2019ko irailaren 14an. Ekitaldi honetan, sariak banatzeko eguna ere jakinaraziko da, urte honetan bertan izango dena.

Berriro ere Donostiako Orfeoiaren egoitzan (San Juan kalea, 6. Donostia / San Sebastián) izango da Ganbera Musikako zikloa, Kutxa Fundazioak sustatu eta antolatua, Musikene, Donostia Musika eta Donostiako Orfeoiarekin batera. 

Zortzi ostegunetan izango dira zikloaren hamargarren edizioaren kontzertuak, 19:30ean, eta beti bezala, sarrera libre izango da aretoko jarlekuak bete arte.

Kutxa Ekoguneak sustatutako proiektua da Euskararen Ginkana, Euskaltzaleen Topagunearekin elkarlanean burutzen dena. Hizkuntza-praktika ekologikoak abiapuntutzat hartuta, euskara sustatzeko helburuarekin bat egiten dute bi erakundeek.

Seigarren edizioa izango da aurtengoa. Aurreko urteetan ere, euskara erdigunean izanik, hizkuntza-ekologia eta hizkuntza aniztasunaren gaiak landu izan ditu Euskararen Ginkanak, taldeek burutu beharreko probak gai horietan oinarrituz.

Euskararen Ginkana euskaltzale zein kultura edo aisialdiarekin lotutako taldeen artean zabaldu den lehiaketa da: norbanakoen partaidetzatik taldekako parte hartzera eta Gipuzkoatik, Euskal Herri osora zabaldu dena. Euskararen lurralde osoko 80 talde baina gehiagok parte hartu izan dute azken edizioetan, izaera eta esparru aniztasun handikoak.

Kutxa Fundazioaren aisialdi- eta kultura-programazioak -ohiko Kutxa Kultur Gelak- gaur ireki du izena emateko epea, eta jarduerak otsailean hasi eta 2019ko ekainera arte luzatuko dira. Izen emate epea urtarrilaren 21 arte luzatuko da.

Kutxa Kultur Gelak-en udaberriko programazioan jarduera hauek sartzen dira: jarduera teknikoak eta artistikoak (dekorazioa zementu gainean, moda jasangarria: tindagai naturalak), gastronomia (olioak eta gaztak dastatzea, sukaldaritza familian), ohitura osasuntsuak (baratza nire balkoian, kosmetika naturala, sendabelarrak) eta teknologia berriak.

Datorren larunbatean, Donostiako Antzoki Zaharrean 19:30etik aurrera egingo den galan, Donostia Hiriko Kutxa Literatura Sariak, 54. edizioan, emateko ekitaldia izango da.

Joan zen urtarrilean egin zen deialdia kontakizun-liburu eta antzerki modalitateetan, bai euskaraz eta bai gaztelaniaz, eta Epaimahaiak irailean jakinarazi zuen bere erabakia: Fernando Trías de Bes-ek, El trámite lanarekin, irabazi du lehiaketa gaztelaniazko antzerki-modalitatean. Euskarazkoan, Oier Guillán-en Aire ikusezina izan da irabazlea; gaztelaniazko kontakizun-liburuen atalean, Moebius, Matías Candeira-rena; eta modalitate berean, euskaraz, Alexander Martínez Iturriak idatzitako Iraumen liburuarentzat izan da saria.

Datorren ostegunean, abenduak 20, 19:00etan, Kutxa Kulturreko Ruiz Balerdi aretoan, Tabakeran, Donostiari buruzko Azterketa Historikoen 51. Buletina aurkeztuko da.

Zazpi azterlanek -horien artean Tratu txarrak XVII. eta XVIII. mendeetako Gipuzkoan gaiari eskainitakoak- eta oharrak osatzen dute buletina, Rosa Ayerbe historialariak aurkeztuko duena.

Ekitaldi berberean, Carlos Rilova-ren Konpasak, mapak eta izarrak. José Joaquín de Ferrer y Cafranga (Pasaia 1763-Bilbo 1818). Astronomo bikain baten bizitza liburua aurkeztuko da ere.

13a. Bihar hasi eta urtarrilaren 13ra arte Jostailu Trukegunea jarriko du martxan Kutxa Ekoguneak. Egitasmo honen helburua haurrek gabonetan opari moduan jasotzen dituzten jolasak berrerabiliak izateko aukera erraztea da. Era honetan, objektuei bizi berri bat emateko modua da, jostailuak norbere familiari asko eman ondoren beste haur batzuei oraindik ere beste horrenbeste eskaini dezaketen altxor txikiak izan daitezke. Gainera, haurrei trukean oinarritutako esperientzia zoragarri bat eskaintzen zaie, eman eta jasotzea biak gozagarri direla sentiaraziz eta gauzen “berri” izate horri garrantzia kenduz.

Ekogunean hirugarren urtez antolatzen den ekimena da, geroz eta erabiltzaile gehiago dituena. Lehengo urtean 300 truke esperientziatik gora izan zirela kalkulatzen dugu gutxi gora behera, eta kopuru hauek mantendu edo handitzea espero dugu aurten. Gabonak ondoren trukatu ez diren jostailuak Gipuzkoa Kutxa Solidarioaren baitan dagoen elkarte batera bideratuko dira.