Arbide dorreek historia luzea dute. Baina beraien bizitza luzea ez da leku batean bakarrik igaro. Donostiarrek 1904. urtean ikusi zituzten sortzen, gaur egun hiriaren erdigunea den lekuan, San Martzial kaleak, Etxaide kaleak eta Foruen Pasealekuak bat egiten duten lekuan. Dorre hauek, estilo neogotiko eta xehetasun modernistak dituzten bi jauregitxoz osatuak, Bartzelonako Sagnier arkitektoak diseinatu zituen.

Baina 1972 eta 1975 urteen artean lekuz aldatu zituzten. Rosa Zubeldiaren (antzinako jabe eta Arbideren alargunaren) oinordekoek eraikuntza-enpresa bati saldu zizkioten dorreak, eta jabe berriak botatzeko asmoa hartu zuen beste eraikin bat egiteko. Hala ere, eraikinak salbatzeko operazio bat onartu zuen Aurrezki Kutxa Munizipalak, egiaztatu ondoren egingarria zela eraikinak harriz harri lekualdatzea erakundeak Miramonen zituen lurretara.

Ostiral honetan, hilak 11, Gipuzkoako Sendagileen Elkargoak, urtero bezala, Sendagilearen Eguna ospatuko du. Ekitaldi honetan, Elkargoak omenaldia egiten die 70 urte bete dituzten sendagileei, baita urtero izendatutako Ohorezko Sendagileari ere.

Ekitaldi berezia izango da aurtengoa. Izan ere, apiriletik bere 120 urteurrena ospatzen ari da Elkargoa eta, testuinguru honetan, bi urrezko domina ematea adostu du Gobernu Batzordeak: bata Onkologikoari eta bestea Diego Murillo jaunari, A.M.A. aseguru etxearen fundatzailea eta A.M.A VIDA eta Fundazioko presidentea gaur egun.

Elkargoak azpimarratu du lehen dominaren oinarrian “medikuntzaren alde eta gipuzkoar guztien osasunaren alde” Onkologikoak egin duen lana dagoela eta gogorarazi nahi izan du “sendagile talde baten ekimenez sortu zela Aldakoenean Institutu RadioKirurgikoa, minbiziaren hedapenak eragiten zien kezkagatik”. Garai bateko zentro hura gaur egun Miramonen dago eta “zalantzarik gabe erreferente den zentroa da, bai medikuntzaren ikuspegitik bai eskaintzen den arreta humanoarengatik”.

2019-2020 denboraldian ere Reale Arenan aurreko denboraldian hasitako Anoetatik Gipuzkoako Baratzetara proiektuari jarraipena emango zaio, hemendik aurrera harmaila guztietan.

Igande honetan Real Sociedad-Getafe partidan ere harmaila guztietan hartu, erabili eta hustu ahal izango dira kartoizko ontzi laranjak, guztion artean Gipuzkoako baratzetako konpost guneetan, frakzio lehor moduan erabiltzeko pipa azalak biltzen jarraitzeko asmoz. Ontziak tinte begetalekin eginak daude hortaz konpostarekin nahas daitezke arazorik gabe. Partiden ondoren, zaleek berariaz jarritako kolore berdineko edukiontzietan sartu dituzte ontziak eta, hortik aurrera, baratzetako hondakin freskoekin nahastuko dira, konpostatzeko metetan, eta, 9-12 hilabeteko prozesu baten ondoren, ongarri zaku bihurtuko dira Gipuzkoako lurrerako.
Kanpainaren aurkezpenean zaletu batek adierazten zuen moduan “Partiduaren emaitza garrantzitsua da, ez kirol emaitzaren aldetik bakarrik”.

Aurreko edizioan, Sara Zozaya eta Raitx abeslari gazteak, eta Ghau, Espagueti, Ro eta Tenpera taldeak izan ziren partaide. Orain, berriz ere, Kutxa Kultur Musika musikaren eremuan egonaldi artistikoak egiteko programa ireki du. 2013an sortu zen, gure lurraldean nabarmentzen ari diren talde edo bakarlarien hazkundea eta garapen profesionala bultzatzeko bokazioaz.

Zazpigarren edizio honetako deialdian Gipuzkoako talde edo bakarlari guztiek parte har dezakete, baldin eta diskografia-kontraturik indarrean ez badute, baina ez da baztertzeko arrazoia lankidetza-kontratu, autoekoizpen edo lizentzia indarrean izatea.

Musika herrikoiak deiturikoetan (rock, pop, folk, egile, reggae, elektronikoa, jazz, heavy, funk…) sartzen diren proposamenak onartuko dira edo horien arteko bat-egite eta fusioak, kanpoan geratuko direlarik musika klasikoa edo ganbera-musika, hauek bai baitituzte beste lehiaketa batzuk Kutxa Fundazioaren jardute-ildoaren barruan. Proposamenen irudimena, talentua eta sortze-kalitatea balioetsiko dira.

  • GAZTELANIAZKO ELEBERRIA: 25.000 euro + trofeoa

Aurkeztutako lanak: 294
Epaimahaia: Fernando Marías, Luisa Etxenike, Manuel Vilas, Patricia Esteban, Jon Bilbao

IRABAZLEA: Paula Lapido (Madrid)
Izenburua: "Los que alcanzan la orilla"

  • GAZTELANIAZKO OLERKIA: 15.000 euro + trofeoa

Aurkeztutako lanak: 239
Epaimahaia: Manuel Rico, Antonio Colinas, Raquel Lanseros

IRABAZLEA: Carlos J. Aldázabal (Argentina)
Izenburua: "Mauritania es un país con nieve"

  • EUSKARAZKO ELEBERRIA: 25.000 euro + trofeoa

Aurkeztutako lanak: 20
Epaimahaia: Felipe Juaristi, Jon Martín Etxebeste, Jon Kortazar, Arantza Urretavizcaya, Joxe Mari Iturralde

IRABAZLEA: José María García-Viana (Gipuzkoa)
Izenburua: "Pentaedroa"

  • EUSKARAZKO OLERKIA: 15.000 euro + trofeoa

Aurkeztutako lanak: 19
Epaimahaia: Iñaki Aldekoa, Lourdes Otaegi, Itxaro Borda

IRABAZLEA: Aritz Gorrotxategi (Gipuzkoa)
Izenburua: "Amua"

Gizarte-aktibazioa, elkarlana, konplizitate-sareen premia eta konpromiso pertsonalaren garrantzia azpimarratzeko helburuaz, “Elkartasun aleak” erakusketa sortu da; 26 panel izango ditu eta Egia pasabidean egongo da ikusgai irailaren 17tik urriaren 27ra arte.

Erakusketak antolakera simetrikoa du, eta horrela Egiako pasabideak dituen bi sarreretatik egin daiteke irakurketa, honako banaketa honekin:

• Sarrerako 4 panel.
• 8 panel bikoitz, gai-arlo hauekin: Berdintasuna, Kultura Aniztasuna, Nagusiak, Adingabeak eta Gazteak, Dibertsitate Funtzionala, Inklusioa, Osasuna, eta Lankidetza eta Garapena.
• 2 panel elkarteen jarduera-agendarekin.

Donostiako Kubo-kutxa aretoan Daniel Canogar. Oroitzapen likidoak erakusketa bihartik aurrera irekiko da, 2020ko urtarrilaren 6ra arte.

DANIEL CANOGAR (Madril, 1964)

Haren bizitza eta ibilbidea Espainia eta Estatu Batuen artean garatzen da. Argazkilaritzan espezializatutako master bat egin zuen New York University-n eta International Center of Photography-n, 1990ean. Haren lehenengo adierazpidea argazkia izan bazen ere, berehala piztu zitzaion bideo, eskultura eta instalazio artistikoekiko interesa.

Haren banakako azken erakusketa proiektuen artean, honako hauek nabarmentzen dira: Echo, Paul and Lulu Hilliard University Art Museum-ean (Lafayette, 2019); Melting the solids, Art Bärtschi & Cie galerian (Geneva, 2018); Fluctuaciones, Alcalá 31 aretoan (Madril, 2017); Sikka inentium, Nafarroako Unibertsitatearen museoan (Iruñea, 2017); Quadratura, Limako Espacio Fundación Telefónican (Lima, 2014); Vortices, Canal de Isabel II Fundaziorako egina (Madril, 2011); eta, Synaptic Pasaje instalazioa Brain. The Inside Story erakusketarako, New Yorkeko American Museum of Natural History-n.

Kutxa Fundazioaren aisialdi- eta kultura-programazioan, jada ezagunak diren Kutxa Kultur Geletan, izena emateko epea irailaren 11tik 25era izango da; jarduerak urriarekin hasiko dira eta 2020ko ekainera arte luzatuko dira. Geroago, izena emateko beste aldi batzuk irekiko dira adin txikikoentzako jardueretarako.

Kutxa Kultur Gelak programaren edizio berri honen hasierako ekitaldia irailaren 13an, 19:30ean, izango da Kutxa Kultur Kluban, Tabakalerako 1. solairuan. Ekitaldia literatura-solasaldi bat izango da Manuel Vilas, Fernando Marías eta Raquel Lanseros idazleekin.

Kutxa Fundazioak 50.000 € eurorekin laguntzen du IMH 4.0 Strategy proiektua, non IMH-k pertsonen, enpresen eta ehun sozio-ekonomikoaren zerbitzura jarri nahi dituen Fabrikazio Aurreratuko demostrazio- eta prestakuntza-guneak. Gune hauetako jarduerek berehalako errentagarritasun soziala emango dute eta eragin oso positiboa izango dute langileengan, langabetuengan, ikasleengan, Gipuzkoako enpresetan –gehien-gehienak ETEak– eta oro har 4.0 paradigman interesaturiko edozein pertsona edo erakundetan. Azken batean, proiektu honen bidez Kutxa Fundazioa talentuaren prestakuntza bultzatzen ari da talentu hori erakartzeko eta atxikitzeko, betiere Debabarreneko eta Gipuzkoako garapen sozio-ekonomikoaren, lehiakortasunaren eta gizarte-eraldaketaren alde.

Ikusita ZientziaKutxako hitzaldiek harrera zoragarria eta arrakasta handia izan dutela urtearen lehen erdian, uztail honen 20an, gizakia ilargira iritsi zela 50 urte betetzen diren egunean, ZientziaKutxaren hurrengo doako hitzaldia Eureka! Zientzia Museoan izango da 18:30ean, eta astrofisiko baten eta kosmologo baten hausnarketen bidez zulo beltzei eta unibertsoari buruz dakiguna eguneratuko dugu bertan.

Eureka! Zientzia Museoan urrats bat haratago ematen dugu aniztasun funtzionala duten pertsonen inklusioaren alde. Uztailetik aurrera Donostiako Eureka! Zientzia Museoak PLANETARIUM URDINA martxan jarriko du, aniztasun funtzionala duten pertsonei bereziki zuzendutako zinema inmertsiboko saioak.

Horretarako, bai aretoak baita proiekzioak ere hainbat aldaketa izango dituzte saioa guztiontzat irisgarri izan dadin. Egokitzapen hauek bolumenaren murriztean edota argiren bat piztuta mantentzean datza ikusleak seguru sentitu daitezen. Helburua ingurune lagunkoi bat eraikitzea da non emozioak beldurrik gabe adierazi daitezken eta askatasun osoz mugitu.

Lehenengo saioa hurrengo uztailaren 7an izango da, igandean, eta Polaris filma proiektatuko da 2D formatuan, pelikula dibertigarri, koloretsu eta interesgarria. Ikus-entzunezko esperientzia honetaz goizeko 11:30tan gozatu ahal izango dugu, euskaraz eta 30 minututan zehar. Prezioa 2,5 €-koa da aniztasun funtzionala duten pertsonentzat eta 3,5 €-koa gainontzekoentzat.

Kutxa Kultur Eneak, Kutxan 2016tik martxan dagoen kultura-coworking-erako guneak, beste deialdi bat egin du Gipuzkoan, garatzen ari diren kultura-proiektu berriak ezagutzeko eta Tabakaleran horiek lantzen jarraitzeko aukera eskaintzeko, hauxe baita lurraldeko kultura-ekosistema garrantzitsuena.

Kutxa Kultur Enea Programaren helburua da kultura-coworking gune bat sortzea, gehienez 40 ekintzailek partekatua, komunitate sortzaile, dinamiko eta berritzailea garatzeko helburuaz, lekua izan dezaten bertan askotariko kultura-proiektuek: diseinu, marketin, musika, moda, argazkigintza, gastronomia, arte, dantza, ekitaldi eta ikuskizunen sustapen eta beste arlo batzuetakoek.

Programa zertzen den lekuak badu beharrezko azpiegitura proiektuak garatzeko: inprimagailuak, eskanerra, laneko box-ak, bilera-gelak, banako armairuak, office eta Interneterako konexioa.

Ekainaren 27tik irailaren 1era arte Donostiako Kutxa Fundazioko Eureka! Zientzia Museoko Newton Aretoan erakusgai jarritako erakusketa honek bidaia erakargarri bat egitera gonbidatzen zaituzte Espainiako historiaren zati batean barrena, jolas eta jostailuak erabiliz jostailuen eta zientziaren arteko lotura estua erakusteko.

Hautatutako pieza guztiak originalak dira, 1880tik 1980ra bitarte Espainian eginak. Quiroga–Monte bildumatik hartu dira, hain zuzen ere Espainiako bilduma esanguratsu eta osoenetako batetik (1500 aletik gora dauzka gaur egun).

Erakusgai jarritako pieza guztiek haurtzaroa ekarri nahi dute gogora, bisitari heldua bere haurtzaroko oroitzapenetara hurbilduz garai batean eduki, partekatu edo desiratu genituen jostailu eta jolas zientifikoen eskutik. Aldi berean, haurrei helduen mundu ludiko-zientifikoa aurkitzeko aukera ematen zaie, garai batean ere, orain bezala, jolasa bizitzeko ikasbidea zelako.

Kutxa Fundazioak historia bitxia izan zuen Vivian Maier argazkilari bikainaren lan sorta berri bat dakar Donostiara.

Vivian Maierrena historia berezia da, hil ondoren egin baitzen ezagun argazkilaria. Ez zuen inoiz susmatu ere egin bere lanek izango zuten arrakasta. Inork ez zuen inoiz, hura bizirik zela, bere argazkilaritzarako talentu bikaina onartu.

Guztira 135 argazki daude, eta inoiz Espainian aurkeztu ez diren 33 argazki biltzen ditu: aurkikuntza txiki bat.

Onkologikoa Fundazioak lankidetza-hitzarmena izenpetu du Kunsthal Arte Plastikoen eta Diseinuko Zentroarekin Espacio Voz (Ahots Gunea) ezartzeko; gaixoentzako gunea da, erabiltzaileen premia edo beharrizanei erantzungo diena baterako sorkuntzaren metodologia bidez.

Hitzarmen hau gaur izenpetu da Donostian eta ekitaldian Onkologikoa Fundazioaren ordezkari gisa bere zuzendari zientifiko eta gerentea, Ander Urruticoechea Ribate, izan da, eta Kunsthalen ordezkari gisa, bere zuzendaria, Gaizka Zuazo Ruiz (irudian).