Kutxa Ekoguneak sustatutako proiektua da Euskararen Ginkana, Euskaltzaleen Topagunearekin elkarlanean burutzen dena. Hizkuntza-praktika ekologikoak abiapuntutzat hartuta, euskara sustatzeko helburuarekin bat egiten dute bi erakundeek.

Seigarren edizioa izango da aurtengoa. Aurreko urteetan ere, euskara erdigunean izanik, hizkuntza-ekologia eta hizkuntza aniztasunaren gaiak landu izan ditu Euskararen Ginkanak, taldeek burutu beharreko probak gai horietan oinarrituz.

Euskararen Ginkana euskaltzale zein kultura edo aisialdiarekin lotutako taldeen artean zabaldu den lehiaketa da: norbanakoen partaidetzatik taldekako parte hartzera eta Gipuzkoatik, Euskal Herri osora zabaldu dena. Euskararen lurralde osoko 80 talde baina gehiagok parte hartu izan dute azken edizioetan, izaera eta esparru aniztasun handikoak.

Kutxa Fundazioaren aisialdi- eta kultura-programazioak -ohiko Kutxa Kultur Gelak- gaur ireki du izena emateko epea, eta jarduerak otsailean hasi eta 2019ko ekainera arte luzatuko dira. Izen emate epea urtarrilaren 21 arte luzatuko da.

Kutxa Kultur Gelak-en udaberriko programazioan jarduera hauek sartzen dira: jarduera teknikoak eta artistikoak (dekorazioa zementu gainean, moda jasangarria: tindagai naturalak), gastronomia (olioak eta gaztak dastatzea, sukaldaritza familian), ohitura osasuntsuak (baratza nire balkoian, kosmetika naturala, sendabelarrak) eta teknologia berriak.

Datorren larunbatean, Donostiako Antzoki Zaharrean 19:30etik aurrera egingo den galan, Donostia Hiriko Kutxa Literatura Sariak, 54. edizioan, emateko ekitaldia izango da.

Joan zen urtarrilean egin zen deialdia kontakizun-liburu eta antzerki modalitateetan, bai euskaraz eta bai gaztelaniaz, eta Epaimahaiak irailean jakinarazi zuen bere erabakia: Fernando Trías de Bes-ek, El trámite lanarekin, irabazi du lehiaketa gaztelaniazko antzerki-modalitatean. Euskarazkoan, Oier Guillán-en Aire ikusezina izan da irabazlea; gaztelaniazko kontakizun-liburuen atalean, Moebius, Matías Candeira-rena; eta modalitate berean, euskaraz, Alexander Martínez Iturriak idatzitako Iraumen liburuarentzat izan da saria.

Datorren ostegunean, abenduak 20, 19:00etan, Kutxa Kulturreko Ruiz Balerdi aretoan, Tabakeran, Donostiari buruzko Azterketa Historikoen 51. Buletina aurkeztuko da.

Zazpi azterlanek -horien artean Tratu txarrak XVII. eta XVIII. mendeetako Gipuzkoan gaiari eskainitakoak- eta oharrak osatzen dute buletina, Rosa Ayerbe historialariak aurkeztuko duena.

Ekitaldi berberean, Carlos Rilova-ren Konpasak, mapak eta izarrak. José Joaquín de Ferrer y Cafranga (Pasaia 1763-Bilbo 1818). Astronomo bikain baten bizitza liburua aurkeztuko da ere.

13a. Bihar hasi eta urtarrilaren 13ra arte Jostailu Trukegunea jarriko du martxan Kutxa Ekoguneak. Egitasmo honen helburua haurrek gabonetan opari moduan jasotzen dituzten jolasak berrerabiliak izateko aukera erraztea da. Era honetan, objektuei bizi berri bat emateko modua da, jostailuak norbere familiari asko eman ondoren beste haur batzuei oraindik ere beste horrenbeste eskaini dezaketen altxor txikiak izan daitezke. Gainera, haurrei trukean oinarritutako esperientzia zoragarri bat eskaintzen zaie, eman eta jasotzea biak gozagarri direla sentiaraziz eta gauzen “berri” izate horri garrantzia kenduz.

Ekogunean hirugarren urtez antolatzen den ekimena da, geroz eta erabiltzaile gehiago dituena. Lehengo urtean 300 truke esperientziatik gora izan zirela kalkulatzen dugu gutxi gora behera, eta kopuru hauek mantendu edo handitzea espero dugu aurten. Gabonak ondoren trukatu ez diren jostailuak Gipuzkoa Kutxa Solidarioaren baitan dagoen elkarte batera bideratuko dira.

Atseginez jakinarazten dizuegu osatu dugula talde-hautapena Kutxa Kultur Musika 2018/19 Egonaldi programan parte hartzeko.

Onartze-epea amaituta, 66 proposamen aurkeztu dira deialdira, guztiak artista gipuzkoarrenak.

Kopuruaz gain, ezusteko atsegina izan da guretzat proposamenen kalitatea. Aurten egile-proiektu asko izan ditugu, pertsonalak, karisma dutenak... Talde askok definitu dute beren musika modu garaikidean, eredu klasikoetatik urrunduta... folka, post rocka edo elektronika izan direlarik lerrorik ordezkatuenak.

Uste dugu hautaturiko sei proiektuek hazkunderako ahalmen handia dutela, eta Kutxa Kultur Musikatik bidean laguntzearen alde egingo dugu.

Hauek dira sei aukeratuak: Sara Zozaya, Ghau, Espagueti, Ro, Raitx y Tenpera

Kutxa Fundazioak Lola Garridoren argazki-bilduma aurkeztuko du Artegunean; argazkigintzaren historian murgiltzeko aukera paregabea, lehen-mailako egileen lanen aukeraketa baten eskutik.

Lola Garrido bildumagilearen erakusketa honek 78 egileren 120 argazki biltzen ditu. Irudiak bilduma osatzen duten 700etik gora lanen artean hautatu dira.

Garridok berak dioen bezala, bere bilduma autobiografikoa da, eta bertan hainbat gai errepikatzen dira; esaterako, moda, emakumea eta abangoardiak. Erakusketa ikusterakoan jabetuko gara Lola Garridok bereziki maite dituela enkoadratze modernoa duten argazkiak, baita protagonista emakumeak dituztenak ere. Nolanahi ere, hainbat genero ikusiko ditugu irudikatuta. Besteak beste, erretratua, natura hila, hiri-paisaia, argazki dokumentala edo zientifikoa izango ditugu ikusgai mendebaldeko argazkigintzaren historiari eskainitako begirada osatu honetan.

Kutxak gaur aurkeztu du laguntzak eskatzeko laugarren deialdi irekia, Gipuzkoako elkarte eta erakundeek 2019an egin nahi dituzten gizarte- eta kultura-proiektuetarako. Lehenengo deialdian, 2016an gauzatzen ari direnentzat egindakoan, laguntzak eskatu zituzten 302 elkartek aurkezturiko proiektuetatik 147 aukeratu ziren; 2017an 161 246tik; eta iaz aurkeztutako 252 proiektutatik 198 aukeratu ziren.

«Begietara so egiten diozu. Esan dizute inolako ahaleginik gabe erauzten dituela gorputz-adarrak. Kontatu dizute agure itsuak zelatatzen dituela. Ez zenuke esango. Badakizu, entzun duzunagatik, ia ito zuela neskato gaixo bat ibaian. Baina ez, ez dirudi munstro bat. Berriz egiten diozu so begietara. Itxita ditu. Barrurantz begira ari da. Agian zuri ez zaizu munstro bat irudituko, baina berak ondo daki zer den. Badaki zer egin duen. Ospetsu egin duen pop estetikaren zantzuren bat du, baina askoz ere gehiago hura mundura ekartzen lagundu zuten poeta erromantikoen tortura, enigma eta sentsibilitatearena. Lucíaren Frankenstein ez da bila zenbiltzan munstroa. Ez du barrerik eragiten, ez duzu alde egin nahi, eta ez duzu hura hil nahiko. Ulertzen duzun munstroa da. Maite duzun munstroa. Itsas hondoan sortzen ari den ekaitz batean hondoratuta dagoela dirudi. Baina, hala ere, bera bere barnean bilduta dago. Zure iritzitik isolatuta. Ez du nahi zu hurbiltzerik. Zure hobe beharrez da». (Iñaki Ortiz)

Gaur egungo Kutxa Fundazioaren gizarte ekintzak itzelezko lana finantzatu du 50 urtez: Donostia hiriaren Historia berregitea. 1813. urtean, artean Donostiako esparru harresituan zegoen soldadu-talde napoleonikoaren aurka tropa angloportugesen erasoa burutu zen, eta ordu arteko agiritegi edo artxibo ia gehienak suntsitu zituen orduan eragindako sute bereizkuntza gabeak. Halabeharrez, eta erasoek eta Donostia hartu zuten tropa kontrol gabeek eragindako basakeria beraren mende egon arren, probintzia-artxiboak onik atera ziren sute hartatik, biltegiraturik zeuden lekuaren gainera eroritako hondakinek babestu zituzten eta. Donostiako agiritegiak suntsitu zituen zorigaitzeko patu beretik onik atera ziren probintzia-artxibo horiei esker, Dr. Camino Taldeak hiri honen historia berreskuratzeko lana zaila izan zen, baina ez ezinezkoa.

Liburutegi berri honetan ikusgai dauden objektu historikoak lan horren lekukotasun grafiko eta ukigarriak dira, azkenean Donostiaren nahiz Gipuzkoa osoaren Historia berrosatzeko oso onuragarriak izan direnak.

Eta ostegunean, urriak 25, arratsaldeko 19.00etan, publikoari irekita aforoa bete arte, Dr. Camino – Serapio Múgica Liburutegi berri hau aurkeztuko dute Jose Ignacio Mugica Brunetek eta Rosa Ayerbe eta Elena Legorburu historialariek. Lehenak alderdi familiarra nabarmenduaz eta historialariek liburutegiari egin dion aportazioa azpimarratuz.

Gaur Ideia zeinu batean. Sánchez-Ubiría bilduma izeneko erakusketa inauguratuko da Donostiako kubo-kutxa aretoan, eta publikoarentzat ikusgai egongo da bihartik, 2018ko urriaren 20tik, 2019ko urtarrilaren 20ra arte.

Sánchez-Ubiría bilduma Sebastián Ubiría (1947-2014) eta Margarita Sánchez (1944) senar-emazteek osatu dute 30 urte baino gehiagotan, eta bilduma partikular paregabea da.

Gaur egun 500 artelan inguru ditu, eta hasieran Afrikako arte tradizionaleko piezak bakarrik zituen. Geroago, jauzi egin zuten arte garaikidera, Afrikagatiko pasioa alde batera utzi gabe.

Kutxa Banku Fundazioak, 2018ko urriak 19an goizez ospatutako saioan, hurrengo lau urteetarako patronatuaren osaera adostu du.

Karguagatiko patrono gisa, Donostiako Udala María del Carmen Solórzano Sánchez andreak ordezkatuko du eta Gipuzkoako Foru Aldundia Guillermo Ibargoyen Cancio jaunak.

Bestalde, Gipuzkoako Senitartekoen, Lagunen eta Alzheimerra edo beste dementziaren bat duten pertsonen elkartea, AFAGI, Koldo Aulestia Urrutia jaunak ordezkatuko du eta gainontzeko patronoak hurrengo hauek izango dira: Juan Ignacio Ansa Martirena jauna, Maite Aranburu Lopetegi andrea, Xabier Arberas Ezama jauna, Antonio Campos Illarramendi jauna, Ángel García Ronda jauna, Idoia Ormazabal Agirre andrea, Miren Karmele Aguirrezabala Mundiñano andrea, Manuel Isidoro Beraza Olabarrieta jauna, Artizar Erauskin Tolosa andrea, Borja García Santa Cruz jauna, José María Pozas Rubalcaba jauna eta Carlos Tamayo Salaberria jauna. Manuel Beraza Olabarrieta jaunak Fundazioaren presidente izaten jarraituko du.

Gizarte-aktibazioa, elkarlana, konplizitate-sareen premia eta konpromiso pertsonalaren garrantzia azpimarratzeko helburuaz, “Elkartasun Aleak” erakusketa sortu da; 21 panel izango ditu eta Egia pasabidean egongo da ikusgai azaroaren 12ra arte.

Hogeita bat panel horietako 5 sarrera eta justifikazioa, ondorioak eta agenda azaltzeko dira. Beste 8 panel bikoitzak gai hauentzat izango dira: Berdintasuna, Kultura Aniztasuna, Nagusiak, Adin Txikikoak eta Gazteak, Dibertsitate Funtzionala, Inklusioa, Osasuna, eta Lankidetza eta Garapena.

Aurreko edizioan, Iñigo Serrulla abeslari donostiar gaztea, Grande Days taldea, Sara Mansilla donostiarra, Oso Fan, Reuben RG eta Madelaine, post-rokc-eko talde donostiarra izan ziren partaide. Orain, berriz ere, Kutxa Kultur Musikak musikaren eremuan egonaldi artistikoak egiteko programa ireki du. 2013an sortu zen, gure lurraldean nabarmentzen ari diren talde edo bakarlarien hazkundea eta garapen profesionala bultzatzeko bokazioaz.

Seigarren edizio honetako deialdian Gipuzkoako talde edo bakarlari guztiek parte har dezakete, baldin eta diskografia-kontraturik indarrean ez badute, baina ez da baztertzeko arrazoia lankidetza-kontratu, autoekoizpen edo lizentzia indarrean izatea.

Musika herrikoiak deiturikoetan (rock, pop, folk, egile, reggae, elektronikoa, jazz, heavy, funk...) sartzen diren proposamenak onartuko dira edo horien arteko bat-egite eta fusioak, kanpoan geratuko direlarik musika klasikoa edo ganbera-musika, hauek bai baitituzte beste lehiaketa batzuk Kutxa Fundazioaren jardute-ildoaren barruan. Proposamenen irudimena, talentua eta sortze-kalitatea balioetsiko dira.

Oinarriak ez betetzeagatik Kutxaren 2018ko Donostia Hiria literatura lehiaketan gaztelaniazko antzerki modalitateko saria baliogabetuta geratu ondoren, eta horren berri irailaren 8ko jakinarazpenean eman zen, azkenean modalitate honetan irabazlea “El trámite” lana izan da, Fernando Trías de Bes-ena, eta honek 15.000 euro eta garaikurra jasoko ditu horretarako 2018ko abenduaren 22an Donostiako Antzoki Zaharrean egingo den ekitaldian.